Στην περίπτωση που κατά τη διάρκεια της φοίτησης του παιδιού σου στο νηπιαγωγείο, στο δημοτικό ή και στο γυμνάσιο κάποιος δάσκαλος ή εκπαιδευτικός γενικής ή συγκεκριμένης ειδικότητας αντιληφθεί δυσκολίες σε κάποιον τομέα του παιδιού (μαθησιακό, λεκτικό, επικοινωνιακό, συμπεριφορικό) οι οποίες εμμένουν, διατηρούνται ή και μεταβάλλονται με το χρόνο τότε είναι πιθανό να προταθεί να γίνει αξιολόγηση από το Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης και Συμβουλευτικής Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.). Η κίνηση αυτή αποτελεί αποκλειστικά και μόνο πρόταση από το σχολείο και μόνο εσύ ως γονέας/κηδεμόνας του παιδιού, εφόσον συμφωνείς, μπορείς να κάνεις αίτηση για αξιολόγηση στο ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. του νομού σου. Έστω, λοιπόν, ότι προχωρούν όλες οι απαραίτητες ενέργειες από το σχολείο (περιγραφική έκθεση αξιολόγησης ή βραχυχρόνιο πρόγραμμα παρέμβασης) και γίνεται η παραπομπή στο ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., με τη σύμφωνη γνώμη σου.
Τί ακολουθεί μετά; Τί χρειάζεται να γνωρίζεις;
Καταρχάς να σε ενημερώσω ότι η διαδικασία αυτή είναι φιλική προς το παιδί και δε χρειάζεται να ανησυχείς για το βίωμα του κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης καθώς η εμπειρία δείχνει ότι τα περισσότερα παιδιά απολαμβάνουν τη διαδικασία. Η διαδικασία περιλαμβάνει μία ποικιλία από διαφορετικές δραστηριότητες που διενεργούνται από επαγγελματίες (ψυχολόγος, εργοθεραπευτής/τρια, λογοθεραπευτής/τρια, ειδικός/η παιδαγωγός) οι οποίοι/ες έχουν καλλιεργήσει δεξιότητες φιλικής αξιολόγησης, γνήσιας επαφής και επικοινωνίας με τα παιδιά.
Εφόσον, λοιπόν, επισκεφτείς το ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. της πόλης σου, συνοδεύοντας τον γιο ή την κόρη σου, εκεί θα σας περιμένει η εξειδικευμένη ομάδα του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. για να ξεκινήσει η διαδικασία η οποία διαρκεί περίπου 3 - 3μιση ώρες. Αρχικά το παιδί θα κληθεί να κάνει κάποιο τεστ νοημοσύνης (να σημειώσω ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το τεστ που διενεργείται είναι το WISC – V το οποίο θα υποδείξει το επίπεδο νοητικής λειτουργικότητας σε 5 διαφορετικούς δείκτες της νοημοσύνης). Στη συνέχεια, η διαδικασία θα προχωρήσει είτε με τη λογοθεραπευτική αξιολόγηση είτε με την εκπαιδευτική αξιολόγηση, οι οποίες περιλαμβάνουν τυπικές και μη τυπικές δοκιμασίες που αξιολογούν το μαθησιακό και το λεκτικό/επικοινωνιακό επίπεδο του παιδιού με βάση τα αναπτυξιακά ορόσημα και άλλες μεταβλητές. Παράλληλα με την αξιολόγηση του παιδιού εσύ θα κληθείς να δώσεις το κοινωνικό ιστορικό που αποτελεί μία συνέντευξη η οποία λαμβάνεται από τον/την κοινωνική λειτουργό και περιλαμβάνει πληροφορίες που είναι χρήσιμες για την ολοκληρωμένη αξιολόγηση του παιδιού σχετικά με την ανάπτυξη, την ανατροφή, το οικογενειακό πλαίσιο, τις συνήθειες και τις συμπεριφορές του παιδιού εντός και εκτός σπιτιού.
Πώς μπορώ να προετοιμάσω το παιδί μου πριν την επίσκεψη;
Αποτελεί εξαιρετικά σημαντική ενέργεια, πριν από τη συγκεκριμένη αξιολόγηση να προετοιμάσεις το παιδί, με την αναπτυξιακά κατάλληλη γλώσσα σχετικά με την επίσκεψή σας αναφέροντάς του ότι θα κάνει κάποιες δραστηριότητες και παιχνίδια τα οποία θα του μοιάζουν αρκετά με αυτά που κάνει στο σχολείο. Μπορείς να το ενημερώσεις, επίσης, ότι θα γνωρίσει 3-4 νέους/νέες κύριους/κυρίες και ότι οποιαδήποτε στιγμή νιώσει ότι ζορίζεται μπορεί να ενημερώσει ώστε να κάνει ένα διάλειμμα.
Τι θα γίνει από εκεί και μετά;
Εφόσον ολοκληρωθεί η επίσκεψή σας, η διεπιστημονική ομάδα του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. συγκεντρώνεται και συζητά σχετικά με τις επιμέρους αξιολογήσεις (ψυχολογική, λογοθεραπευτική, εκπαιδευτική) λαμβάνοντας, παράλληλα, υπόψη το κοινωνικό ιστορικό του παιδιού και της οικογένειας και συντάσσει την έκθεση αξιολόγησης. Η έκθεση αξιολόγησης περιλαμβάνει αποτελέσματα από όλες τις επιμέρους αξιολογήσεις, ένα πόρισμα σχετικά με τη δυσκολία που ανιχνεύτηκε στον/στην μαθητή/τρια καθώς και προτάσεις προς το σχολείο και την οικογένεια για να βοηθήσουν την εξομάλυνση των δυσκολιών που ανιχνεύτηκαν. Εφόσον η αξιολόγηση είναι έτοιμη μπορείς να την παραλάβεις από το ΚΕ.Δ.Α.ΣΥ. και να τη μεταφέρεις εμπιστευτικά στο σχολείο, προκειμένου να λάβουν γνώση οι ενήλικες που εμπλέκονται ενεργά με το παιδί και να λειτουργήσουν πιο εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη τα επιμέρους χαρακτηριστικά και δυσκολίες του παιδιού, με βάση την αξιολόγηση.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σου αναφέρω ότι εφόσον το παιδί διαθέτει κάποια επιπλέον αξιολόγηση η οποία έχει διενεργηθεί στο παρελθόν, για παράδειγμα, από κάποιον αναπτυξιολόγο, παιδοψυχίατρο, παιδοψυχολόγο, λογοθεραπευτή ή εργοθεραπευτή, είναι σημαντικό να προσκομιστεί στην υπηρεσία του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. καθώς θα αποτελέσει χρήσιμή πληροφορία για την ευρύτερη εικόνα και την εκτίμηση του παιδιού.
Τέλος, είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να διευκρινιστεί ότι το ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. μπορεί να αξιολογήσει μόνο το μαθησιακό επίπεδο καθώς και το επίπεδο νοητικής λειτουργικότητας του παιδιού και όχι τυχόν άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. αυτισμός) ή ΔΕΠ-Υ οι οποίες χρειάζεται να ανιχνευτούν επισήμως από κάποιον αναπτυξιολόγο ή παιδοψυχίατρο.
Χαρισοπούλου Σοφία
Ψυχολόγος Παιδιού και Εφήβου (MSc, MEd)
Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια